Coalitieakkoord 2026-2030 - Een fijne en veilige stad

Wij willen dat Eindhoven een thuis kan zijn voor iedereen; voor inwoners die hier al wonen en voor mensen die hiernaartoe willen komen. Iedereen moet een passende en betaalbare woning kunnen vinden. We bouwen niet alleen met stenen, maar ook aan levendige buurten en sterke gemeenschappen.

Daarom zetten we vol in op het bouwen van woningen én op het beter benutten van bestaande voorraad. Met een goede mix aan woningen maken we het makkelijker om door te stromen: voor studenten, voor jongeren die zelfstandig willen wonen, voor starters en gezinnen, en voor ouderen die willen verhuizen in hun eigen buurt. We zorgen dat er ook plek is voor mensen in kwetsbare posities en mensen zonder thuis. Daarom bepalen we per gebied en wijk wat past en nodig is.

We realiseren ons dat de uitvoering ingewikkeld is en zetten alles op alles om het tempo te verhogen. Dit vraagt om doorbraken daar waar regels elkaar tegenwerken of vertragen. We zoeken de balans tussen het versoepelen en vereenvoudigen van regels én het vasthouden aan kwaliteit. Duurzaam bouwen en goede participatie is de norm. We weten dat niet alles in onze hand ligt, daarom blijven we nadenken en flexibel inspelen op wat mogelijk en nodig is. Daar richten we onze manier van werken en besluitvorming op in. We leren van de versnellingstafel en van de sterke samenwerking met corporaties en trekken dat ook door naar ontwikkelaars. We doen dit niet alleen, een goede samenwerking met regio, provincie en rijk is essentieel. We volgen interessante ontwikkelingen in het land om het mogelijk te maken om woningbouw te versnellen.

Uitgangspunten

Van buiten

• De woningcrisis is een nationaal probleem. De vraag naar woningen groeit in heel Nederland sneller dan het aanbod. Oorzaken zijn ruimtegebrek, tekort aan investeringskapitaal, regelgeving (onder andere stikstof), lange procedures/ beroepszaken, stijgende bouwkosten en de toenemende problematiek rond netcongestie.
• De Brainportdeal (2022), Beethovenconvenant (2024) en de recente MIRT afspraken.
• De Regionale Woondeal en de afspraken over de versnelling woningbouw in het Beethovenconvenant zijn leidend.
• Het kabinet werkt aan maatregelen op het gebied van woningbouw

Van onszelf

• We continueren de succesvolle werkwijze Eindhoven Bouwt Door. Een eventuele wettelijke norm op percentages betaalbaarheid, vertalen we naar de bedragen die wij uitgeven voor woningbouw.
• We gaat uit van het in 2024 ondertekende convenant Biobased bouwen en telen in de Metropoolregio Eindhoven.
• Het woonbehoefteonderzoek 2024 van Companen is richtinggevend.
• We zetten het Actieplan studentenhuisvesting door.
• De Beleidsregel groen en water bij ruimtelijke ontwikkelingen 2026 hanteren we als richtlijn.
• We houden vast aan eerder getekende anterieure overeenkomsten.

Doelstellingen

• In totaal 21.500 woonplekken opgeleverd of in aanbouw in de periode 2026-2030.
• We spannen ons in om daarbinnen 3.000 studenteneenheden in aanbouw te nemen tot en met 2029.
• We spannen ons in om mensen te laten doorstromen binnen hun eigen wijk.

Dit gaan we doen

Beter benutten van de bestaande woningvoorraad

1. Met splitsen, optoppen, uitplinten, aanplakken, mantelzorgwoningen en door transformatie voegen we 1.000 woningen toe in vier jaar.
2. Met woningdelen en hospitaverhuur creëren we 1.500 woonplekken in vier jaar.
3. We starten met een ambtelijk ‘doorstromingsteam’ om meer initiatieven te stimuleren en versnellen, knelpunten in de uitvoering te doorbreken en besluitvorming voor te leggen over belemmerende en tegenstrijdige regels.
4. In het kader van het beter benutten van de bestaande woningvoorraad, kijken we ook naar hospitaverhuur, friendswonen, vergunningsvrij woningdelen voor meer dan twee personen en de 30-meterregel (specifiek voor studenten). Over dat laatste vragen we advies aan het Platform Kamerbewoning en Woningsplitsing, rekening houdend met de leefbaarheid in de buurt en na het huidige overgangsrecht.
5. We vragen woningcorporaties de maatregel ‘Van Groot naar Beter’ te verruimen, zodat ook andere huurders gestimuleerd en geholpen worden te verhuizen naar een beter passende, vaak kleinere, woning.

Bouwen naar behoefte

6. Gemiddeld 72% van alle nieuwbouwwoningen betaalbaar te bouwen, voor het middensegment en 30% sociaal. En dit geldt ook voor de bestaande gebiedskaders en -ontwikkelingen. Daarbij geven we ruimte aan maatwerk per wijk of gebied door in te spelen op de bestaande omgeving: dit kan ook betekenen dat het soms meer betaalbaar of sociaal kan zijn en andersom. Nieuwe woningen zijn – naast groene openbare ruimte en voldoende voorzieningen – een aanvulling op wat er al is en een verbetering van de wijk.
7. Ook bij nieuwe ontwikkelingen kijken we naar plekken voor mensen in kwetsbare posities en dak- en thuislozen.
8. We stimuleren dat een deel van de nieuwe woningen met voorrang gaat naar mensen met essentiële beroepsgroepen (zorg, onderwijs en veiligheid). En ook naar bewoners uit de wijk, zodat zij makkelijker kunnen doorstromen. Bijvoorbeeld een senior die verhuist van een groot huis naar een appartement of een jongere die voor het eerst zelfstandig gaat wonen. Met ontwikkelaars spreken we dit privaatrechtelijk af en we onderzoeken of we deze voorrang ook in de nieuwe huisvestingsverordening kunnen gaan regelen.
9. We zijn zeer terughoudend met short stay en heel kleine studio’s, omdat we zien dat het vooral een middel is om een ontwikkeling financieel rendabel te maken en niet in een kwalitatieve woonbehoefte voorziet.
10. Netbewust bouwen door zoveel mogelijk woningen aan te sluiten op het elektriciteitsnet, tegen een zo laag mogelijke netbelasting.
11. Woningbouwcorporaties positie geven bij grote gebiedsontwikkelingen.
12. Een diversiteit aan woonvormen stimuleren, waaronder collectieve woonvormen, particulier initiatief en woonzorgcombinaties.

Eindhoven groeit snel. Steeds meer mensen willen hier wonen, zich makkelijk verplaatsen en in hun buurt naar school kunnen, zorg vinden, boodschappen doen, ontspannen en sporten. Op dit moment is de ontwikkeling in een aantal gebieden al in volle voorbereiding en uitvoering. De volgende grote gebiedsontwikkelingen zijn cruciaal om de grote woonopgave én de sociale opgave te halen: KnoopXL, Groots Gestel, Stadhuisplein, Binnenstad, Stadshart Woensel, Spoorzone, Kanaalzone Zuid, Sectie-C en MMC/Peppelrode. We hebben in deze ontwikkelingen nadrukkelijk oog voor groene, toegankelijke en inclusieve straten en pleinen. Goede ontsluiting en het voorkomen van parkeeroverlast zijn belangrijke voorwaarden. Ook maken we ruimte voor voorzieningen. Zo worden buurten prettiger, sociaal sterk en gezonder om in te wonen en kunnen mensen zich er thuis voelen.

Samen met onze partners provincie en Rijk, woningcorporaties en projectontwikkelaars werken we hier hard aan. Op de aanpassingen uit dit akkoord of (toekomstige) beleidswijzigingen na, houden we vast aan de bestaande gebiedsvisies en -kaders en we zetten ons maximaal in om deze ontwikkelingen tot een succes te maken. Dit vraagt, zeker in het gewenste tempo, een grote inspanning van alle betrokkenen. Daarom pakken we knelpunten in de uitvoering proactief aan en we realiseren ons dat - in de verdeling van schaarse ruimte, middelen en tijd - hierbij ook lastige keuzes aan de orde kunnen zijn.

We zien ook in de bestaande stad kansen om te werken aan levendige buurten en wijken met een mix aan wonen, voorzieningen en bedrijvigheid. We kijken waar we in bestaande woonwijken, buurt- en wijkwinkelcentra en bedrijventerreinen, extra woningen, bedrijvigheid en voorzieningen kunnen toevoegen. Bijvoorbeeld door wonen boven winkels en nieuwe combinaties van wonen en werken. Zo voegen we waarde toe voor de bestaande en nieuwe bewoners.

Uitgangspunten

Van buiten

• De regionale Woondeal.
• We realiseren de huidige NOVEX-afspraken.
• Vanaf 1 juli 2026 zijn we afhankelijk van het maatschappelijk prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) voor netcapaciteit.

Van onszelf

• De vastgestelde gebiedsvisies en -kaders vormen de basis.
• We bouwen niet in de groene hoofdstructuur.

Dit gaan we doen

1. We brengen in kaart welke woonlocaties in de stad zich lenen voor meer functiemenging, door toevoeging van voorzieningen en bedrijvigheid.
2. We maken een plan van aanpak om minimaal vier verouderde buurt- en wijkwinkelcentra en/of buurthuizen om te vormen naar nieuwe levendige wijkcentra met extra woningen.
3. Aan de randen van KnoopXL benutten we ook mogelijke, toekomstige kansen om extra kwalitatieve invulling te geven aan de ontwikkeling van de stad. Ook maken we in KnoopXL ruimte voor culturele voorzieningen en voegen we in ieder geval één extra culturele hotspot toe, naast het Rijksmuseum.
4. We komen op korte termijn met aangepaste lagere parkeernormen voor de gebiedsontwikkeling Fellenoord.
5. We werken in regionaal verband samen met Best, Oirschot, Eersel en Veldhoven aan het gebiedskader voor de noordwestflank en met Nuenen, Helmond, Deurne en omliggende gemeenten aan het gebiedskader voor de oostflank Brainport, beide vanuit de recente MIRT-actualisatie.
6. Focus op uitvoering en meer regie door:
   • Het actief voeren van grondbeleid.
   • Een doorbraak-aanpak op ambtelijk en bestuurlijk niveau zodat we sneller knopen kunnen doorhakken en besluiten kunnen nemen om projecten te versnellen of vlot te trekken, waaronder:
     • Een frequent ‘escalatie-uurtje’ bij de wethouder om eerder signalen van binnen en buiten te krijgen over vertragende knelpunten en mogelijke kansen tot versnelling.
     • Gelijk aan de samenwerkingsdag met woningcorporaties gaan we samenwerken met de grote projectontwikkelaars.
   • Lokale regels die vaker vertragend blijken te werken of woningbouwplannen financieel onhaalbaar maken, houden we tegen het licht.
   • We geven prioriteit aan aanvragen voor een omgevingsvergunning voor het bouwen van 10 woningen of meer en hanteren als hoofdregel een maximale beslistermijn van 8 weken.
7. Om de woningbouw vlot te trekken, onderzoeken we samen met geïnteresseerde banken of we een gezamenlijke Brainport Bouwfinanciering mogelijk kunnen maken, om financiële onzekerheid te verminderen en rentekosten omlaag te brengen.
8. We starten een onderzoek naar een Garantiefonds voor het afkopen van risico’s in het ontwikkelproces, primair gericht op het op gang brengen van stagnerende middeldure woningbouw, coöperaties en woonzorgconcepten.
9. De stad maakt een grote ontwikkeling door, veel gebieden zijn in voorbereiding of uitvoering. We denken ook na over de toekomst. Daarom starten we in de tweede helft van deze periode met een ruimtelijk onderzoek naar nieuwe ontwikkelmogelijkheden voor de lange termijn.

De ontwikkeling van de regio is krachtig en biedt kansen. We bouwen hier aan een innovatieve en duurzame economie van wereldklasse. Onze grote opgave is ervoor te zorgen dat iedereen van deze groei profiteert en de stad fijn en in balans blijft. Dat inwoners zich thuis voelen, elkaar blijven ontmoeten en dat de leefbaarheid en betaalbaarheid in zowel nieuwe gebieden als bestaande wijken blijvend zijn gewaarborgd. De druk op de stad vraagt om een versterking van het sociale weefsel, waarbij de gehele sociaal-maatschappelijke infrastructuur meegroeit.

Met het Beethovenconvenant is er een stevige impuls gegeven aan de schaalsprong. Operatie Beethoven is pas voltooid wanneer ook de sociale opgaven zijn ingevuld, want deze schaalsprong gaat verder dan alleen het bouwen van woningen en infrastructuur. We bouwen ook aan een samenleving van wereldklasse. We kiezen voor een bijpassende ambitieuze investeringsagenda voor de sociaalmaatschappelijke voorzieningen in de bestaande stad en nieuwe gebieden. We zetten daarom nog steviger in op een inclusieve, groene en veilige openbare ruimte en voldoende voorzieningen. Daarbij werken we aan een breed aanbod van onderwijs, zorg, sport, cultuur en ontmoetingsplekken. De kansen die de Brainportpartners, provincie, Den Haag en Brussel ons bieden, benutten we maximaal.

De groei geeft kansen en legt druk op onze stad en voorzieningen. Daarom nemen wij stevig de regie met een impuls op deze sociale opgave door te initiëren, investeren of faciliteren en verbinden. Samenwerking en gezamenlijke verantwoordelijkheid met het bedrijfsleven, de maatschappelijke partners én inwoners is hierbij essentieel. De vereniging Brainport voor Elkaar is een voorbeeld van wat gedeeld eigenaarschap kan betekenen. Want het maken en dragen van een sociale stad doen we niet alleen, een sociale stad bouw je samen.

Met investeringen in de schaalsprong van sociaal-maatschappelijk voorzieningen bedoelen we:

• Sport en spel, inclusief bewegen in de openbare ruimte
• Onderwijs: voorschoolse- of vroegschoolse educatie, primair en voortgezet onderwijs en internationalisering
• Cultuur
• De sociale basis: buurtontmoeting, buurthuizen, voorzieningen voor vrijwilligers, bibliotopen en programmering in verbinding en ontmoeting, met name vanwege de toenemende internationalisering
• Groene ontmoetingsplekken in de openbare ruimte
• Publieke gezondheidszorg zoals huisartsenzorg en geboortezorg.

Uitgangspunten

Van buiten

• Het Beethovenconvenant.
• De voorzieningenstrategie van de Metropoolregio Eindhoven.

Van onszelf

• We sturen met het Eindhovense Programma gezonde en fysieke leefomgeving en het Programma stedelijke en maatschappelijke voorzieningen, inclusief bijbehorende prioriteiten en het principe van 15-minutenstad.
• De Brainport Balans Check.
• Als we investeren in stenen moet de exploitatie inzichtelijk zijn.
• We handelen vanuit de principes uit de Koers Sociaal (2)040.

Doelstellingen

• Het aantal sociaal-maatschappelijke voorzieningen stijgt substantieel, zowel in nieuwe gebieden als in de bestaande stad.
• We maken in deze periode twee nieuwe deals met substantiële bijdrage.
• Uit de Brainport Balans Check blijkt dat de brede welvaart toeneemt en de kloof in de stad afneemt.
• Het bereik van Brainport voor Elkaar wordt vergroot, in 2030 zijn 250 werkgevers aangesloten.

Dit gaan we doen

1. We zetten deze periode stevig in op voorzieningen die bijdragen aan de sociale schaalsprong die nodig is vanwege de groei van de stad. We investeren in fysieke voorzieningen en – waar passend en nodig – in beheer en exploitatie of in subsidies voor programmering. Daarbij richten we ons zowel op de benodigde groei als op het inlopen van achterstanden. Dit doen we in de bestaande stad én in nieuwe gebieden. We creëren structurele financiële ruimte en reserveren middelen voor toekomstige investeringen. We zetten deze en bestaande middelen in om cofinanciering te realiseren met publieke en private partners. Daarnaast onderzoeken we mogelijkheden om – bijvoorbeeld samen met zorgverzekeraars – nieuwe financieringsmodellen voor sociale investeringen te ontwikkelen, zodat kosten en baten evenwichtiger worden verdeeld.
   We gaan vol aan de slag met deze cruciale voorzieningen en weten dat we niet overal grip op hebben. Met deze investeringen zetten we een ambitie neer en spannen wij ons maximaal in. We zetten hiermee een stap extra om de stad in balans te houden. We monitoren de resultaten en sturen indien nodig bij. In Q4 2028 kijken we hoever we zijn met een onafhankelijk onderzoek en evalueren we of deze aanpak werkt. Als we – in dialoog met de raad – vinden dat het tempo van realisatie van de schaalsprong van sociaal-maatschappelijke voorzieningen niet snel genoeg gaat, dan komt het college met scenario’s om te temporiseren door bijvoorbeeld BIC3/mix nog niet uit te geven en/of extra te investeren.
2. We blijven bestuurlijk betrokken bij Brainport voor Elkaar om een kwalitatieve impuls te geven en de impact van de Sociale Brainport Agenda te vergroten. Via ons netwerk enthousiasmeren en stimuleren we meer werkgevers - bedrijfsleven, onderwijsinstellingen, maatschappelijke partners en andere gemeenten - om mee te doen en lid te worden van de vereniging, zodat we meer werknemers bereiken.
3. Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen en in de bestaande stad werken we standaard aan ruimte voor voorzieningen. In elk gebiedskader en in de stadsdeelplannen nemen we op welke voorzieningen nodig zijn en welke rol we als gemeente pakken om dit te realiseren.

Een groot deel van ons dagelijks leven vindt plaats in de eigen buurt. Daarom werken we aan buurten en wijken die fijn en veilig zijn, waar we omkijken naar elkaar. Mensen hebben allemaal hun eigen gewoontes en we wonen op korte afstand. Dat betekent dat we een beetje rekening met anderen moeten houden en elkaar aanspreken. We willen dat mensen anderen helpen en onderling vertrouwen hebben. Juist in een internationale stad als Eindhoven is dat belangrijk, omdat familie niet altijd dichtbij woont en mensen niet altijd om hulp durven vragen.

Elke wijk in Eindhoven is anders en uniek. Daarom werken we wijkgericht. Dat betekent dat we niet altijd één maatregel over heel Eindhoven uitrollen, maar per wijk samen met bewoners kijken wat nodig is. We investeren ongelijk voor gelijke kansen. Waar in de ene wijk de woonomgeving sterk moet verbeteren, is het in andere wijken vooral belangrijk om de kwaliteit te behouden. Daarbij hebben we oog voor álle wijken, ook waar het goed lijkt te gaan: omdat het uitblijven van investeringen op termijn tot verloedering kan leiden. Onze gebiedscoördinatoren zijn zichtbaar in de buurt en werken samen met vele partners, zoals handhavers, wijkagenten, jongerenwerkers en zorgmedewerkers.

Uitgangspunten

Van onszelf

• Beleid op (buurt)ontmoeting Verbinding maak je samen zetten we door.
• We verbinden het Toekomstbestendig Vrijwilligersbeleid (2024) aan buurthuizen, wijkcentra en andere ontmoetingsplaatsen.
• We geven verder uitvoering aan Pact Woensel-Zuid.
• We geven verder uitvoering aan het gebiedsgericht werken met gebiedscyclus en stadsdeelteams.

Doelstellingen

• De sociale cohesie stijgt gemiddeld van 5,9 in naar 7 in 2030.
• De leefbaarheid neemt toe: steeds meer buurten kleuren groener op de kaart van de Buurtkijker.
• In elke wijk is minimaal één laagdrempelige ontmoetingsplek beschikbaar; de eerste zeven bibliotopen zijn uiterlijk in 2026 geopend.

Dit gaan we doen

1. We stimuleren dat meer mensen in Eindhoven iets voor een ander doen, zodat mensen elkaar beter leren kennen en zich thuis voelen in de wijk. Bijvoorbeeld met een maatschappelijke stage of diensttijd en initiatieven waarbij bewoners met elkaar de wijk opruimen.
2. We investeren in de sociale basis en in buurthuizen als huiskamer van de buurt. Buurthuizen worden maximaal ondersteund en krijgen extra functies, zoals een zorg- of hulploket en bibliotheek. We zorgen voor voldoende ontmoetingsplekken in de buurt en investeren in verbindende buurtactiviteiten, minimaal 1 initiatief per 2 jaar per buurt.
3. We organiseren stadsdialogen over hoe we met elkaar, de stad en de buurt omgaan en dit koppelen we aan Het Eindhoven van de toekomst.
4. Midden 2027 is in elk stadsdeel een stadsdeelplan opgesteld samen met bewoners, gekoppeld aan de gebiedscyclus. Per wijk bereiken we tenminste drie concrete, zichtbare resultaten per jaar. 
5. We zorgen voor voldoende budget zodat buurtverenigingen en gebiedscoördinatoren kleine zaken snel kunnen realiseren.
6. Naast nieuwe gebiedsontwikkelingen investeren we ook in bestaande wijken die een opknapbeurt kunnen gebruiken.
7. We kijken hoe we in de P&C-cyclus zichtbaar kunnen maken welke concrete zaken we per wijk gaan doen.
8. De afgelopen jaren is geïntensiveerd in plaagdierenbestrijding, dit zetten we door. We houden in de gaten wanneer we in moeten springen bij grote overlast, bijvoorbeeld in relatie tot de volksgezondheid.

Veilige buurten en straten vormen de basis voor prettig wonen en samenleven. In Eindhoven moet iedereen zichzelf kunnen zijn, en zich vrij en beschermd voelen: op straat, thuis, online en in de publieke ruimte.

Dit vraagt om een aanpak waarin voorkomen, beschermen en verbinden vooropstaat. We bouwen aan buurten waar mensen naar elkaar omkijken en voor elkaar opkomen. We zetten in op het tegengaan van straatintimidatie en het versterken van sociale veiligheid. We hebben de ambitie om de politie te ontlasten en zorgen voor een tijdige inzet van de juiste professionals op de juiste plek, zoals jongerenwerkers, de wijk-GGD en straat- en horecastewards. We investeren in de inrichting van de openbare ruimte, toegankelijke voorzieningen, zichtbaarheid en aanwezigheid van onder andere boa’s in de buurt en betrokkenheid van inwoners bij hun omgeving. Daarbij werken we intensief samen met buurtpreventieteams.

Eindhoven heeft net als andere grote steden te maken met complexe veiligheidsvraagstukken. Samen met onze veiligheidspartners blijven we inzetten op de bestrijding van ondermijning en georganiseerde criminaliteit. Waar het uit de hand loopt en grenzen worden overschreden, treden we stevig op. In het licht van geopolitieke ontwikkelingen en externe dreigingen versterken we de weerbaarheid van onze inwoners en de vitale infrastructuur.

Uitgangspunten

Van buiten

• Landelijke wetgeving.
• De politiesterkte in basisteams is afhankelijk van middelen vanuit het Rijk.

Van onszelf

• We werken op dit moment aan het Integraal Veiligheidsplan 2027-2030 als opvolger van het Beleidskader Veiligheid 2023-2026. De aanpak Straatintimidatie maakt daar onderdeel van uit.
• We voeren het burgerberaad Veiligheid op straat uit volgens het raadsbesluit.
• Het recent vastgestelde Programmaplan Preventie met gezag 2026-2029.
• Samenwerking met veel partners zoals de Veiligheidsregio Zuidoost-Brabant, Politie, RIEC, Zorg- en Veiligheidshuis, het Rijk, GGzE en de (wijk)GGD.

Doelstellingen

• We laten het aantal wijkboa’s in de stad in de komende vier jaar groeien, waardoor iedere wijk in 2030 vaste wijkboa’s heeft.
• Het bestuurlijk interventieteam Eindhoven (BITE) wordt jaarlijks gemiddeld minimaal een keer per week ingezet in de strijd tegen ondermijning.
• De positieve trend in het rapportcijfer ‘Veiligheid in de buurt’ wordt voortgezet van een 7,2 in 2025 naar een 7,5 in 2030.

Dit gaan we doen

1. We vergroten de capaciteit van handhaving met 20 fte in de komende vier jaar. Elke wijk krijgt een vaste wijkboa. Dit is een bekend gezicht. We zorgen dat deze op verschillende tijdstippen, ook na tienen en in de buurten aanwezig is. Ook zetten we per stadsdeel tenminste één wijk-GGD’er in.
2. We stimuleren dat er vitale buurtpreventieteams zijn in alle wijken en ondersteunen ze met voldoende budget. We zorgen voor intensieve contacten met de wijkagent en wijk-boa.
3. We zorgen voor langjarige inzet van horeca- en straatstewards, zodat er continuïteit ontstaat. Met de inzet van onder andere sociaal psychiatrisch verpleegkundigen zorgen we voor laagdrempelige zorg op straat voor mensen met onbegrepen gedrag, waardoor er enerzijds passende hulp geboden wordt en anderzijds de inzet van politie en handhaving bij deze problematiek teruggedrongen wordt. We zorgen dat elke wijk tenminste één jongerenwerker heeft. In wijken waar meer jeugdproblematiek speelt, breiden we dit aantal uit.
4. We intensiveren de inzet van het bestuurlijk interventieteam (BITE) naar gemiddeld één keer per week, daarnaast onderzoeken we of een brede aanpak zoals BITE ook opgezet kan worden voor de aanpak van woonoverlast.
5. We continueren de geïntensiveerde aanpak met politie, OM en belastingdienst om de ondermijnende criminaliteit in de Kruisstraat/Woenselse Markt aan te pakken. Hiervoor voert de gemeente een vergunningsplicht voor alle ondernemingen in.
6. Samen met partners werken we aan een persoonsgerichte aanpak van notoire overlastplegers. We komen intensiveren de aanpak tegen seksueel geweld, kindermishandeling, huiselijk geweld en femicide. Ook onderzoeken we de mogelijkheid voor een expertisecentrum geweld, bijvoorbeeld een Filomenahuis, in Eindhoven waar professionals samenwerken onder één dak om inwoners te helpen die te maken hebben met extreme situaties van partnergeweld of kindermishandeling.
7. We vinden het belangrijk dat we plekken waar vrouwen en LHBTIQ+ groepen zich onveilig voelen, aanpakken. Vooruitlopend op de uitkomsten van het Burgerberaad Veiligheid op straat, pakken we meldingen over sociaal onveilige plekken in de stad al concreet op. We zetten de aanpak van straatintimidatie voortvarend door. De uitvoering van de adviezen van het Burgerberaad volgt vanaf 2027.
8. We investeren in bewustwording en zelf- en samenredzaamheid onder inwoners en ondernemers, zodat zij weerbaarder, veerkrachtiger en beter voorbereid zijn op mogelijke verstoringen. We beschermen onze vitale infrastructuur tegen externe dreigingen en monitoren structureel de (digitale) risico’s.

Wij vinden het belangrijk dat Eindhoven een stad is waar iedereen zich thuis, veilig en welkom voelt en volwaardig kan meedoen. Diversiteit zien we als kracht. We staan voor een samenleving waarin iedereen zichtbaar zichzelf kan zijn, en waarin verschillen verbinden in plaats van verdelen. Inclusie is voor ons een vast uitgangspunt in alles wat we doen. Dat kunnen we niet alleen: samenleven is een werkwoord en vraagt inzet van ons allemaal. Dit vraagt om interesse in de ander en respect voor elkaar. Daarom zetten we in op gelijke kansen, goede toegankelijkheid en sterke gemeenschappen, waaronder ook onze religieuze en levensbeschouwelijke organisaties.

We hebben extra aandacht voor inwoners die drempels ervaren, bijvoorbeeld door hun achtergrond, identiteit, seksuele voorkeuren, gender, beperking of sociaaleconomische positie. We sluiten onze ogen niet voor het feit dat diversiteit soms ook spanning geeft in de samenleving. Discriminatie en uitsluiting accepteren we niet en pakken we actief aan.

Uitgangspunten

Van buiten

• We werken vanuit bestaande nationale en internationale kaders, waaronder het VN-Verdrag Handicap, anti-discriminatie-wetgeving en maken gebruik van relevante subsidiemogelijkheden vanuit het Rijk en Europa.

Van onszelf

• Het Beleidsplan Diversiteit & Inclusie blijft onze leidraad en het bestaande Uitvoeringsprogramma Inclusief Samenleven en de Lokale Inclusie Agenda zetten we door.
• We zijn en blijven een Regenboogstad.

Doelstellingen

• Het aandeel inwoners dat bekend is met het Meldpunt Discriminatie.nl stijgt van 18% naar 35% in 2030.
• Eindhovenaren voelen zich meer verbonden met elkaar en er is meer structureel contact onderling.
• We vergroten het bewustzijn van en respect voor verschillen en overeenkomsten in de samenleving. En versterken gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid.

Dit gaan we doen

1. We verlengen het uitvoeringsprogramma Inclusief Samenleven en maken een uitvoeringsagenda om bestaande en nieuwe initiatieven en samenwerkingen duurzaam te ondersteunen en partners continuïteit en zekerheid te bieden.
2. We borgen de initiatieven Pride en Keti Koti langjarig, naast de langlopende evenementen in de stad zoals de Lichtjesroute en carnaval.
3. We geven uitvoering aan het Regenboogstembusakkoord en ondersteunen initiatieven zoals de Week van Respect.
4. We monitoren doorlopend de toegankelijkheid van de publieke ruimte en verbeteren jaarlijks de fysieke, digitale of sociale toegankelijkheid van minimaal 5 (evenementen)locaties of voorzieningen, zoals buurthuizen.

De komende vijftien jaar groeit Eindhoven met circa 50.000 nieuwe inwoners. Hierdoor verandert de samenstelling van de stad. In 2026 heeft 21% van onze inwoners een niet-Nederlandse nationaliteit en het aandeel Eindhovenaren met een niet-Nederlandse herkomst groeide van 25% in 2005 naar bijna 50% in 2026. Jaarlijks vestigen zich mensen van over de hele wereld om hier te wonen, studeren en werken. Deze internationale gemeenschap is divers en bestaat onder andere uit studenten, kenniswerkers, arbeidsmigranten, asielzoekers en statushouders. Het gaat om nieuwkomers die hier tijdelijk of voor langere tijd verblijven, dat verrijkt onze stad. De kans is groot dat nieuwe buren straks van origine een andere taal spreken.

Voor ons gaat internationalisering verder dan alleen economische groei en talentontwikkeling. Het draait om een goede balans tussen internationale aantrekkingskracht en de leefbaarheid in de stad. Daarbij staat participatie van internationals en de verbinding met inwoners centraal. Dit vraagt inzet van de international zelf én van werkgevers, buurtbewoners en andere inwoners van de stad. We willen dat internationale inwoners hun weg weten te vinden en zich verbonden voelen met de stad en haar inwoners. Het leren van de Nederlandse taal vormt daarbij een belangrijke basis om volwaardig deel te nemen aan werk, onderwijs en samenleving. Kom je naar Eindhoven, dan willen we dat je je welkom voelt, hier echt thuis kunt zijn. Wie zich hier vestigt, krijgt kansen. We verwachten ook dat iedereen meedoet, de taal leert en actief verbinding zoekt.

Uitgangspunten

Van buiten

• Instroom van internationals is veranderlijk en afhankelijk van geopolitieke ontwikkeling, Europees beleid en Rijksbeleid.
• We houden ons aan de spreidingswet.

Van onszelf

• Vanuit economisch perspectief hanteren we de Regionale Visie op Internationaal Talent (2024) en het Strategisch Arbeidsmarktplan Regio Zuidoost Brabant, op sociaal gebied het uitvoeringsprogramma Inclusief Samenleven.
• We bieden ondersteuning voor diverse groepen via onder andere het Holland Expat Center South, Work in NL-informatiepunt Zuidoost Brabant en Team Migratie.
• Beleidsplan Welkom in Eindhoven.
• De bed-bad-brood-regeling.

Doelstellingen

• Het aantal inwoners dat moeite heeft met lezen, spreken en schrijven van Nederlands daalt van 18% naar 10% in 2030. Binnen 6 maanden is elke nieuwkomer begonnen aan taalles.
• We vergroten ontmoeting tussen internationals en andere Eindhovenaren om sociale cohesie en verbondenheid te versterken. Het aantal internationals dat meedoet aan vrijwilligerswerk stijgt.
• We spreiden evenementen en bijeenkomsten gericht op het verbinden van oude en nieuwe Eindhovenaren beter over de stad.

Dit gaan we doen

1. We zorgen voor toegankelijke en betaalbare taallessen, samen met partners in de stad, die aansluiten bij verschillende doelgroepen en levensfases. Bestaande programma’s zoals Taalkracht en de werkgeversaanpak versterken we, zodat meer internationals snel gebruik maken van het aanbod.
2. We borgen de samenwerking tussen bestaande loketten voor internationals en vergroten de bekendheid en vindbaarheid van deze loketten.
3. De toenemende internationalisering vraagt een verdere gezamenlijke aanpak en inzet om internationale inwoners goed te laten landen en mee te laten doen. We intensiveren de informatie en inzet voor nieuwkomers en werkgevers over ondersteuning bij het leren van de Nederlandse taal en cultuur, het vinden van onderwijs en (vrijwilligers)werk en mogelijkheden om anderen te ontmoeten via sport en cultuur.
4. We faciliteren en stimuleren initiatieven en evenementen gericht op het verbinden van oude en nieuwe Eindhovenaren.
5. We ondersteunen dat internationals actief worden in de maatschappij. Dit doen we door het stimuleren van bijvoorbeeld stages, maatschappelijke activiteiten, vrijwilligerswerk en lidmaatschappen bij verenigingen. Hierbij betrekken we vrijwilligersorganisaties. Ook stimuleren we initiatieven die partners van internationals begeleiden richting werk.
6. We zetten het Actieplan EU-Arbeidsmigranten door en herijken dit, inclusief de pilot voor dakloze EU-arbeidsmigranten.
7. We zijn trots op programma’s als Welkom in Eindhoven waardoor nieuwkomers vanaf dag één kunnen meedoen door te starten met het leren van de Nederlandse taal, werk of vrijwilligerswerk. Hier geven we verdere uitvoering aan. We ontwikkelen leerwerktrajecten met statushouders in bijvoorbeeld de zorg en techniek, waarbij we werk en taalonderwijs combineren.
8. We zorgen voor fatsoenlijke opvang van asielzoekers en nemen een eerlijk aandeel in de landelijke opgave. We sluiten onze ogen niet voor wat er in de wereld gebeurt. We vangen asielzoekers op in locaties verspreid over de stad. We maken deze locaties flexibel zodat ze kunnen mee-ademen met daling en stijging van asielinstroom. We zoeken naar definitieve locaties ter vervanging van de huidige tijdige locaties.

Eindhovenaren houden van hun stad en willen graag meedenken over de toekomst van Eindhoven. We vinden het belangrijk dat we samen met inwoners de stad maken. Participatie speelt daarin een centrale rol. Inwoners doen al veel voor hun buurt en weten wat er speelt en nodig is. Daarom geven we bewoners(organisaties) meer verantwoordelijkheid voor plannen in hun gebied, zoals het groen, de inrichting van de openbare ruimte en de inzet van handhaving.

We werken samen met actieve inwoners en initiatieven, maar houden oog voor het ‘stille midden’ en stemmen die minder snel gehoord worden. We passen onze aanpak aan per project en geven ruimte voor innovatie. Zo betrekken we zoveel mogelijk verschillende inwoners bij het meedenken over de stad. Hiermee verbeteren we de kwaliteit van ontwikkelingen en vergroten we het begrip voor keuzes en beslissingen die we maken.

Het moet makkelijk zijn om actief mee te kunnen doen als inwoner. Daarbij streven we naar een evenwichtige afspiegeling van onze inwoners. Goede communicatie en heldere taal zijn hierbij belangrijk. We geven vooraf duidelijk aan waarover meegedacht kan worden en wat beïnvloedbaar is. Zo zorgen we voor de juiste verwachtingen bij inwoners. Tegelijkertijd realiseren we ons dat het niet mogelijk is om iedereen tevreden te stellen met de besluiten van de gemeente.

Uitgangspunten

Van buiten

• Externe initiatiefnemers en partners hebben een rol in het betrekken van inwoners en andere belanghebbenden.

Van onszelf

• De Nota Inwoners- en Overheidsparticipatie, de Nota Participatiebeleid Omgevingswet en de Verordening inwonersparticipatie 2023 zijn onze kaders, het uitdaagrecht is daaraan toegevoegd.
• Met Het Eindhoven van de Toekomst stimuleren we de betrokkenheid van inwoners en partners bij de ontwikkeling van de stad.
• Het Eindhovens Statuut geeft vorm aan participatie met huurders bij renovatie- en sloopprojecten.

Doelstellingen

• Het aandeel inwoners dat aangeeft voldoende mogelijkheden te hebben om ideeën en initiatieven over ontwikkelingen in de stad of buurt te realiseren, stijgt van 35% in 2025 naar 40% in 2030.
• Het aandeel stemgerechtigde inwoners dat stemt tijdens de volgende gemeenteraadsverkiezingen is toegenomen van 44,4% naar 50%.
• De waardering voor het gebruik van heldere en begrijpelijke taal door de gemeente stijgt van 62% in 2025 naar 75% in 2030.
• Het aandeel mensen dat zich het afgelopen jaar heeft ingezet voor de buurt neemt toe van 34% in 2025 naar 50% in 2030.

Dit gaan we doen

1. We ondersteunen initiatieven uit de buurt, bijvoorbeeld wanneer bewoners zich inzetten voor het onderhoud van groen, een bijdrage leveren aan de veiligheid of activiteiten organiseren die de sociale cohesie versterken.
2. Elke buurt krijgt een eigen buurtbudget. Inwoners bepalen via hun bewonersvereniging wat daarmee gebeurt.
3. We voeren acties uit om politieke betrokkenheid te vergroten en om zichtbaar te maken hoe je als inwoner mee kunt doen. Bestaande campagnes zoals Mijn stad, mijn stem zetten we door.
4. We voeren het burgerberaad Veiligheid op straat uit en evalueren of we dit instrument opnieuw in kunnen zetten.
5. We leren van initiatieven van de Jeugdraad en Jong040 en in het licht van de vergrijzing kijken we ook hoe we ouderen meer stem kunnen geven. Daarnaast onderzoeken we hoe we mensen met een internationale achtergrond beter kunnen bereiken en betrekken. En we vragen ervaringsdeskundigen, zoals mensen met een lichtverstandelijke beperking, om mee te denken en doen.
6. We maken alle informatie over participatie ook in het Engels beschikbaar en waar relevant in andere talen. We gebruiken in de communicatie met inwoners altijd heldere taal (B1).
7. In onze samenwerkingsverbanden dragen we het belang van het goed betrekken van inwoners uit. We maken duidelijke afspraken hierover bij inkoop en subsidies en we zorgen voor een ambtelijk aanspreekpunt die kan meedenken over de mogelijkheden van participatie.
8. We blijven het gesprek voeren over Het Eindhoven van de Toekomst en organiseren zo actieve betrokkenheid bij de zes stadsdoelen. We maken zichtbaar wat de gemeente aan de doelen doet en stimuleren inwoners en organisaties om hun eigen bijdrage te leveren.