Waarom komt er een herdenkingsmonument?
Eindhoven krijgt een openbaar monument voor het trans-Atlantische slavernijverleden. Met het monument brengen we het verleden, heden en de toekomst bij elkaar.
- Verleden: Ook in Eindhoven is het slavernijverleden deel van onze gezamenlijke geschiedenis. De groei van de stad kwam deels door de handel in koloniale producten, zoals tabak en textiel. Met een openbaar monument wil gemeente Eindhoven de pijn en onderdrukking uit het verleden erkennen. En daarnaast de strijd voor vrijheid en gelijkheid eren.
- Heden: Het slavernijverleden werkt nog steeds door op de maatschappij zoals we die nu kennen. Bijvoorbeeld via kansenongelijkheid, discriminatie en racisme. Het monument geeft kracht aan nazaten van tot slaaf gemaakten om hiermee om te gaan.
- Toekomst: Het monument nodigt Eindhovenaren uit tot gesprek, omdat we samen verantwoordelijk zijn voor een inclusieve en rechtvaardige samenleving.
Het monument komt op een plek die het hele jaar door iedereen bezocht kan worden. Op 30 juni zal hier de jaarlijkse herdenking van het trans-Atlantische slavernijverleden plaatsvinden. De viering van vrijheid op 1 juli blijft in het centrum van Eindhoven.
Waar komt het monument?
De beoogde locatie voor het monument is het Ton Smitspark. Op deze plek is een vergunning nodig. Pas als de vergunningsaanvraag wordt goedgekeurd is de locatie definitief. De locatie is gekozen door de Werkgroep trans-Atlantisch Slavernijmonument, in overleg met Stichting Comité 30 juni/ 1 juli Eindhoven en Kunstloc. Deze plek is geschikt voor het monument omdat:
- Het is een groene plek die ruimte biedt voor rust en bezinning;
- De aanwezigheid van stromend water heeft een belangrijke symbolische betekenis. Het water verwijst naar de geschiedenis van de slavernij en de overtocht over de oceaan;
- De locatie is openbaar en het hele jaar door toegankelijk.
Hoe gaat het monument eruitzien?
Het ontwerp van het monument moet nog gekozen worden. De Werkgroep trans-Atlantisch Slavernijmonument heeft in overleg met Stichting Comité 30 juni/ 1 juli Eindhoven hiervoor een kunstcommissie aangesteld. Er zijn vier criteria vastgesteld. Op basis van deze criteria wordt het ontwerp gekozen.
Nazatenbijeenkomst
Stichting Comité 30 juni/ 1 juli Eindhoven organiseerde op woensdag 24 juni de mogelijkheid voor Eindhovense nazaten om over de keuze mee te denken. Tijdens deze nazatenbijeenkomst worden drie schetsontwerpen gepresenteerd. De aanwezigen konden daar per ontwerp stemmen over de herkenbaarheid en erkenning van het trans-Atlantisch slavernijverleden. Dat is een van de vier criteria. De uitkomst van de stemming wordt voor 30% meegenomen bij de uiteindelijke keuze van het monument door de kunstcommissie.
Kunstcommissie
De andere drie criteria ‘artistieke kwaliteit en zeggingskracht’, ‘historische en maatschappelijke relevantie’ en ‘ruimtelijke inpassing’ worden in juli door de kunstcommissie beoordeeld. De kunstcommissie bestaat uit een vertegenwoordiging van leden van het comité, de werkgroep en de nazaten. Zij maken de definitieve keuze voor het winnende schetsontwerp van het monument. Dat wordt via de Ubuntu-filosofie gedaan. Ubuntu staat voor: “Ik ben omdat wij zijn.” De uiteindelijke keuze ontstaat in dialoog, met ruimte voor gezamenlijke wijsheid en respect voor alle perspectieven.
Weging criteria
| Criteria | Wegingsfactor |
| 30% |
| 20% |
| 20% |
| 30% |
| Totaal: | 100% |
Wat is de planning?
Zie onderstaande tabel voor de planning:
| Informatiebijeenkomst | 19 mei 2026 |
| Keuze ontwerp en kunstenaar | Zomer 2026 |
| Vergunningaanvraag | Najaar 2026 |
| Bouw monument | 2027 |
Informatiebijeenkomst
Op dinsdag 19 mei was er een informatieavond waar buurtbewoners vragen konden stellen. De uitnodiging voor buurtbewoners staat onderaan deze pagina. De terugkoppeling van de informatieavond volgt later op deze pagina.
Woordenlijst
In onderstaande woordenlijst kun je de betekenis van bepaalde woorden en termen op deze pagina terugvinden:
| Tot slaaf gemaakten | Het woord slaafgemaakte wordt als inclusiever alternatief voor slaaf gebruikt. Een tot slaaf gemaakte is iemand die door iemand anders een slaaf is gemaakt. |
| Nazaten | In deze context betekent het: een persoon die afstamt van iemand die tot slaaf was gemaakt tijdens de trans-Atlantische slavernij. |
| Trans-Atlantisch slavernijverleden | Met trans-Atlantisch slavernijverleden bedoelen we het slavernijverleden van Suriname en de Caraïbische eilanden (Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius en Sint-Maarten). Het is belangrijk om te benoemen dat elke groep nazaten een eigen identiteit, taal en cultuur hebben. |
| 30 juni/ 1 juli |
|
Meer informatie
Meer informatie
- Wil je meer achtergrondinformatie over het trans-Atlantische slavernijverleden? Bezoek dan deze website van de Rijksoverheid.
- Wil je meer weten over het koloniale verleden van Eindhoven? Lees dan meer over het onderzoek van Beyond Walls.
Heb je vragen of opmerkingen over dit project, neem dan contact op met Team Inclusief Samenleven via dit contactformulier. In onderstaand document vind je de wijkinfo.
-
Herdenkingsmonument posters (7.71 MB)