Speeches en publicaties John Jorritsma

Hieronder staan de meest recente publicaties en toespraken van burgemeester John Jorritsma.

4 mei 2021 - Dodenherdenking

Dames en heren, jongens en meisjes,

Anton was 18 jaar toen de oorlog begon en hij werd ingezet om mee te vechten in de strijd tegen de Duitsers. Eigenlijk was hij nog een kind. Een die het liefst met zijn kano op de rivier peddelde, grapjes uithaalde met zijn vriendinnetje of onder een boom lag te dromen over zijn toekomst.

Net als zijn grootvader wilde hij timmerman worden en mooie kasten maken van eikenhout. Hij werd blij van de lucht van zaagsel. Maar op zaterdag meehelpen in de werkplaats van opa zat er de komende tijd niet in want plotseling stond Europa in brand.

Hij had geen idee wat hem te wachten stond. Wat wist hij van oorlog? Zijn basistraining in het leger was nog niet eens helemaal afgerond. Hij zag aan het gezicht van zijn ouders dat het serieus was; ze maakten zich zorgen.

Anton pakte zijn plunjezak in, trok zijn legerkistjes aan en nam afscheid. Hij zag hoe zijn moeder haar tranen probeerde in te houden en pakte haar stevig vast. Zijn vader gaf hem een paar klappen op zijn schouder. Zij vreesden, maar wisten toen nog niet dat zij hun zoon nooit meer terug zouden zien…

De ouders van Anton waren niet de enigen die achterbleven met dit verdriet. In die jaren vochten ruim 380.000 Nederlandse militairen zoals Anton en vele duizenden gemilitariseerde burgers voor ons land. 16.000 van hen kwamen nooit meer thuis.

Tijdens de 1821 dagen durende Tweede Wereldoorlog stierven er over de hele wereld 55 miljoen mensen. Meer dan 6 miljoen Joden werden op een gruwelijke wijze vermoord door de nazi's.

Het is niet precies bekend hoeveel Nederlanders tijdens deze oorlog het leven verloren. Een voorzichtige schatting van het NIOD komt uit op omstreeks 250.000 slachtoffers.

Bovendien was er aan het einde van de oorlog grote schaarste aan voedsel en brandstof. Er was hongersnood. Minstens twintigduizend mensen kwamen om het leven door honger en kou.

Dames en heren, vandaag herdenken we al deze mensen. Alsook de slachtoffers van oorlogssituaties en vredesoperaties waarbij Nederland betrokken was na 1945.

Opnieuw staan we niet zij aan zij op begraafplaats de Oude Toren. We zijn er inmiddels aan gewend elkaar digitaal te ontmoeten. Maar ondanks die afstand hopelijk toch met een gevoel van verbondenheid.

Vorig jaar vierden we in Europa 75 jaar vrijheid. Ook toen op afstand vanwege het coronavirus. Inmiddels staat het gewone leven al meer dan een jaar op z’n kop. Er is onzekerheid en angst. Niemand weet wanneer het ophoudt. We verloren dierbaren en vrezen voor onze eigen gezondheid en voor die van anderen. Mensen verloren hun baan, hun bedrijf en verkeren in financieel zwaar weer. Bovendien realiseren we ons dat, ondanks de versoepelingen, de gevolgen van deze crisis niet zomaar voorbij zijn.

De maatregelen waren de afgelopen maanden nog strikter dan tijdens de eerste golf. Zelfs met een avondklok. Een beperking die flink aanschuurt tegen de herinneringen aan de oorlogsjaren. Want die vergelijking met de Tweede Wereldoorlog wordt door sommigen gemaakt.

Hen verwijs ik naar de geschiedenisboeken. Iedereen die zich na 5 september 1944 na acht uur ‘s avonds op straat waagde, liep het risico neergeschoten te worden.

De vergelijking met een oorlogssituatie gaat mank. Daarmee doen we Anton en alle andere slachtoffers van toen, ernstig tekort. Net als de mensen die op dit moment ergens in de wereld in oorlogsgebieden leven én ook nog eens geteisterd worden door het virus.

Ik denk terug aan de eerste golf in maart vorig jaar. Er ontstond een sterke saamhorigheid en we zorgden voor elkaar. Met prachtige initiatieven die de plotselinge veranderingen in het dagelijks leven wat meer draagbaar maakten. We klapten samen, we zongen en dansten massaal op dezelfde muziek. We brachten ouderen in de buurt eten en belden met onbekende mensen die zich eenzame voelden.

Een jaar is lang, maar door het vaccin komt het einde in zicht. Laten ook dat laatste stukje samen doen.

Laten we onze vrijheid koesteren. Een begrip dat voor veel mensen juist door de beperkingen meer waarde kreeg.

Laten we verdraagzaam en geduldig zijn, want niemand koos voor deze situatie.

Laten we elkaars mening respecteren, maar ons wel realiseren dat niemand is gevrijwaard van het risico op besmetting.  

Laten we dankbaar zijn dat we Anton en alle andere oorlogsslachtoffers in vrijheid kunnen eren en herdenken.

Dank u wel

18 september 2019 - 75 jaar bevrijding