Deel 49: IJzeren potten

De jagers en voedselverzamelaars die hier duizenden jaren lang hebben rondgezworven kookten hun voedsel in een gat in de grond. De wanden van de kuil werden afgedekt met een lap leer en er werd water in gedaan. In een vuur werden stukken steen heet gemaakt. De hete stenen werden in de kuil gegooid en uiteindelijk ging het water koken.

Toen de eerste boeren in onze regio kwamen brachten ze een hele belangrijke uitvinding met zich mee: de aardewerken pot. Vervolgens wordt er duizenden jaren lang voedsel bereid in potten. In de loop van de jaren verandert er regelmatig iets aan de uitvoering van die potten, maar het principe blijft hetzelfde.

Ruim honderd jaar geleden wordt er iets nieuws uitgevonden: de in fabrieken gemaakte geëmailleerde ijzeren pot. Ongeveer een halve eeuw lang blijft dit in gebruik. Er worden onder andere pispotten, kookpotten, theepotten en borden van gemaakt en het email is vaak blauw, maar ook groen, rood of wit. Later werd dergelijk vaatwerk vaak van aluminium gemaakt en tegenwoordig is het meestal van staal.

Voor archeologen is geëmailleerd ijzer een vervelende vondstcategorie. Aardewerk, vooral wanneer het hardgebakken is, blijft in principe altijd goed bewaard in de bodem. Met ijzer is dat anders, het gaat roesten en het email verkruimelt tot onherkenbaar kleine stukjes. Uiteindelijk blijft er van het dunwandige materiaal weinig over. Als bodemvondst zijn geëmailleerde ijzeren potten veel zeldzamer dan alle potten van aardewerk, of ze nu uit de middeleeuwen, Romeinse tijd of prehistorie dateren.

IJzeren vaatwerk met email uit een opgraving langs de Genneperweg in 2010