Deel 48: Eilanden in Eindhoven

Dat er in Eindhoven eilanden bestaan is niet goed bekend. In de hedendaagse stad zijn ze nauwelijks meer herkenbaar. Tot zo’n honderd jaar geleden was dat anders. Toen kon men via een brug, een dijk of een sompig weggetje op die eilanden komen. Waar anders kunnen ze liggen dan in het dal van de Dommel?

In natte seizoenen overstroomde dit dal, dat op veel plaatsen een kilometer breed is. De eilanden bestaan uit natuurlijke zandkopjes die reeds tijdens de laatste ijstijd, zo’n 20.000 jaar geleden, zijn ontstaan. Een klein eiland ligt onder het kloostercomplex van Mariënhage.

Het grootste eiland is dat van Eckart, het ligt tussen de hoofdloop van de Dommel en de Oude Gracht. Verder naar het noorden liggen er nog een paar, maar die liggen juist aan de andere zijde van de gemeentegrens.

Met archeologische argusogen worden dit soort opvallende landschapselementen in de gaten gehouden. Het zijn immers heel strategische plekken die van nature beschermd werden door de natte omgeving. Vroegere bewoners wisten dat ook, men ging er daarom graag op wonen of er werd een bijzondere betekenis aan gegeven.

Op het eilandje van Mariënhage werd reeds negen eeuwen geleden een kasteeltje gebouwd. Op Eckart zijn tal van archeologische vondsten gedaan, waaronder woonplaatsen uit de steentijd en een grafveld uit het begin van onze jaartelling. Ook in de vroege middeleeuwen is daar gewoond. Een van de vondsten is een duizend jaar oude potscherf met daarop een kruis, een teken van de eerste christenen in ons gebied?

Duizend jaar oude potscherf uit Eckart met een ingestempeld kruis