Deel 30: Zigzaggend lood

In Eindhoven worden vaak loden balletjes gevonden. De meesten hebben een diameter van één tot twee cm. Alleen al in de binnenstad van Eindhoven zijn er zo’n duizend opgegraven. In de hele regio zijn er vele duizenden exemplaren gevonden met een gezamenlijk gewicht van wel duizend kilo of meer.

Het zijn kogels van primitieve vuurwapens die maar één keer konden worden afgevuurd en vervolgens via de loop opnieuw moesten worden geladen. Dergelijke ‘voorladers’ bestonden vooral uit handvuurwapens zoals pistool, roer, musket en haakbus. Omdat de kogels bijna nooit precies rond zijn, leveren ze na het afschieten een onstabiele baan op. Hierdoor was het moeilijk een doel te raken. Soms waren twee kogels met elkaar verbonden met een stangetje of een draad. Na het afschieten zigzagden de beide aan elkaar verbonden kogels door de lucht; de kans om raak te schieten werd zo groter.

Sommige loden kogels zijn na het afschieten plat vervormd, kennelijk zijn deze te pletter geslagen tegen bijvoorbeeld een muur. Tijdens de opgraving van de Catharinakerk in 2005-2006 is één mensenschedel gevonden met daarin een klein en een groot gat, het overblijfsel van een schot dwars door het hoofd.

De loden kogels zijn overblijfselen uit gevaarlijke tijden. Ze dateren tussen ongeveer 1500 en 1825 maar de meeste zullen afkomstig zijn uit de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648). Gedurende die oorlog lag Eindhoven vaak in de frontlinie. Niet alleen de stad, maar ook dorpen op het platteland hadden toen veel te lijden van vechtende troepen. Goed dat de tijden zijn veranderd.

Enkele loden kogels uit Eindhoven.