Onderwijssysteem

Klassikale school

Kinderen van dezelfde leeftijd zitten bij elkaar in de klas en krijgen op hetzelfde moment dezelfde leerstof. In dit systeem is het voor sommige kinderen onontkoombaar dat het een jaar moet zitten blijven. Daarom zijn er inmiddels allerlei variaties bedacht voor deze organisatievorm bijvoorbeeld kinderen (al of niet van dezelfde leeftijd) worden verdeeld in groepjes van vergelijkbaar leerniveau, waarbij dit ook nog per vak kan variëren.

Dalton-school

Hier wordt gedeeltelijk klassikaal of groepsgewijs en gedeeltelijk individueel onderwijs gegeven. Groepsgewijs voor het aangeven en uitleggen van de leerstof, individueel om de leerling in staat te stellen de in taken verdeelde leerstof zelf te verwerken, te combineren, te onderzoeken of zich eigen te maken. Daarbij wordt rekening gehouden met werktempo, belangstelling en concentratievermogen. Het systeem wil betere mogelijkheden geven voor de vrije individuele ontwikkeling van de kinderen. Daarom ligt de nadruk op zelfwerkzaamheid en zelfstandigheid, op vorming van persoonlijkheid en karakter, en op het aankweken van verantwoordelijkheidsgevoel en sociaal besef.
De grondlegster van dit systeem was Helen Parkhurst (1887 - 1973). Dalton is de naam van de plaats in Massachusets (VS) waar zij als lerares werkte aan de High School.

Montessori-school

Op deze school wordt geprobeerd voor een soepel voortgaande ontwikkeling van het kind te zorgen door het onderwijs zo in te richten, dat ieder kind - dat aan bepaalde zaken toe is - door de omgeving en materialen die de leerkracht heeft klaargezet daartoe wordt aangespoord.
Door de kinderen in vrijheid te laten handelen, ziet de leerkracht wat ze nodig hebben. Spelend leren is een belangrijke leervorm. Dit bij elkaar heeft individuele werkwijzen tot gevolg. Er wordt sterk rekening gehouden met het tempo en aanleg van de kinderen.
Dit heeft weer tot gevolg dat kinderen een speciale belangstelling kunnen ontwikkelen voor één onderwerp. Montessori stelde dat in deze “gevoelige periode” met een minimum aan energie een maximum aan resultaat bereikt kan worden. De taak van de leerkracht ligt vooral in het observeren en begeleiden van kinderen in hun eigen ontwikkelings- en leerproces. Dit systeem kent geen leerstofjaarklassen. Grondlegster was Maria Montessori (1870 - 1952).

Jenaplanschool

Op deze school zijn jaarklassen vervangen door “verticale” groepen: de voorbouw voor de jongsten, de onderbouw voor kinderen van het 3e, 4e en 5e leerjaar, en de bovenbouw voor de drie hoogste leerjaren De kinderen werken in stamgroepen. De onderbouw kenmerkt zich door een leer-speelkarakter. De groepsleider vormt niveaugroepjes waarin de kinderen geplaatst worden voor de vakken lezen, rekenen, schrijven en taal. De bovenbouw kenmerkt zich door zelfwerkzaamheid. Deze niveaugroepen bestaan uit kinderen die ongeveer even ver zijn in een bepaald leerstofonderdeel, ongeacht hun leerjaar en leeftijd.
In het algemeen is er vrij veel gelegenheid tot expressie in woord en gebaar. Centraal staan vier pedagogische situaties: gesprek, spel, werk en viering. Als regeringsvorm is de kring hier van bijzonder belang vanwege zijn democratiserende effecten.
Grondlegger was Peter Petersen (1884 - 1952), hoogleraar aan de universiteit van Jena.

Vrije School

Vrije scholen kennen 13 leerjaren. Kenmerk van dit systeem is dat de groepsonderwijzer gedurende het basis-onderwijs (acht leerjaren) dezelfde groep kinderen blijft begeleiden. De leerstof sluit aan bij die belangstelling die kenmerkend is voor een bepaalde kinderleeftijd. Zittenblijven is niet mogelijk. De hoofdvakken: rekenen, taal, aardrijkskunde, algemene geschiedenis, eenvoudige wis- en natuurkunde worden bloksgewijs onderwezen, d.w.z. dat gedurende enkele weken steeds de eerste twee uren van de schooldag aan één en hetzelfde vak zijn gewijd, omdat de kinderen dan nog fris en geconcentreerd zijn. Naast intellectuele vorming ligt een bijzondere nadruk op samenhang met kunstzinnige en sociale vorming van kinderen.
Grondlegger was Rudolf Steiner (1861 - 1925).

Meer informatie

Informatie vinden over een school kan op verschillende manieren:

• opvragen van de schoolgids op de school. Hierin staan de doelstellingen en resultaten van de school;
• het toezichtrapport van de Inspectie raadplegen;
• informatiedagen of -avonden van de school bezoeken.

Veel informatie over de school staat in het “schoolwerkplan” van de school dat iedere ouder mag inzien.