Publicatiedatum: 09-05-2008
In 1419 gaf de leenheer van de stad, Jan van Schoonvorst, toestemming om vijf ambachtsgilden op te richten. Een gilde van
Naast een economische functie, (handhaving monopolie, reglementering arbeidstijd en aantal arbeidsplaatsen, de prijs en kwaliteit van het geleverde product) hadden de gilden ook een militaire functie, bij een aanval op de stad verdedigde elk gilde een bepaald deel van de muur of de wallen; een sociale, gilden namen de zorg voor weduwen en wezen op zich na het overlijden van een gildelid; en een godsdienstige, in de stadskerk had elk gilde een eigen altaar dat gewijd was aan hun beschermheilige.
In de 16e eeuw boeten de gilden aan belang in; ze waren weinig vernieuwend, zelfs conservatief, en niet in staat grootschalige investeringen te plegen. Door de Tachtigjarige Oorlog (1566-1648) ontvluchtten vele Eindhovense ambachtslieden uit de wol- en linnennijverheid de stad, deze werd maar al te vaak geplunderd door zowel de Spaanse als de Staatse legers. De ambachtslieden vluchtten onder andere naar het Duitse Goch, en naar de Hollandse textielcentra als Leiden, Amsterdam en Haarlem om daar hun beroep weer op te pakken.
Na de Tachtigjarige Oorlog, toen de textielindustrie in Holland weer op volle toeren draaide, kwam er een nieuwe vorm van werkgelegenheid naar Eindhoven. Opdrachtgevers uit de Hollandse textielindustrie, ook wel commissionairs geheten, leverden grondstoffen aan commissiebazen. Zij sponnen en weefden zelf, maar lieten ook anderen, keuterboeren, in de huisindustrie voor zich werken. Veel keuterboeren gingen maar al te graag in op deze mogelijkheid om thuis wat bij te verdienen. (De lonen lagen in Brabant aanzienlijk lager dan in de Hollandse steden.)
Later kwamen er ook Eindhovense commissionairs: De Eindhovense textielonderneming Kerssemakers en de firma A. van Stratum behoorden tot de eersten.
Na een economische terugval aan het eind van de 18e eeuw telde Eindhoven in 1800 volgens een inventarisatie 9 linnen-, 4 katoenen- en 2 wollenstoffenfabriekjes, 8 gemengde stoffenfabrieken, 10 textielververijen, 8 leerlooierijen en 15 hoedenmakerijen.
In 1819 kreeg Eindhoven zijn eerste stoommachine, een primeur voor Brabant! De 4 pk machine bevond zich in de textielfabriek van de firma Smits en Zonen, de belangrijkste fabrikant in het begin van de 19e eeuw.
Rond 1855 kwam er een nieuwe bedrijfstak van importantie bij: de sigarenindustrie. Met de komst van Mignot en de Block naar Eindhoven werden er voor het eerst sigaren van een hoge kwaliteit voor de exportmarkt geproduceerd. In 1861 waren er in Eindhoven al 15 sigarenfabrieken.
Door de mechanisatie van het productieproces moest de arbeid, die voorheen nog thuis plaatsvond, onder een dak samengebracht worden. Zo ontstonden de eerste grote fabriekspanden in Eindhoven.
Behalve stoom gebruikten de fabrieken ook water uit de Dommel. Vandaar dat bedrijven die veel water nodig hadden, de leerlooierijen bijvoorbeeld, langs de oever van de Dommel werden gesitueerd. (Lichthofroute langs de Dommel!)
In 1891 ging een bedrijf van start dat tot op de dag van vandaag een belangrijk stempel op de stad drukt. Gerard en Anton Philips gingen gloeilampen produceren voor de exportmarkt. Het bedrijf groeide snel. In 1892 werkten er 30 mensen, in 1900 waren het er al meer dan 450. Het groeide snel uit tot een wereldconcern met vestigingen over de hele wereld.
Telefoon: